24 Tháng Mười 2021
   VỀ ISCHOOLNET    Login  
Tin tức
ĐẶC SAN KỶ NIỆM 10 NĂM
Bài thơ "Cây tam cúc" của Hoàng Cầm
Cập nhật bởi: lequydon - Vào ngày: 11/10/2008 8:22:22 CH - Số lượt xem: 23068

Trẻ em bây giờ với gánh nặng học hành bài vở, phút rỗi rãi hiếm hoi thường lao vào những trò chơi hiện đại, làm sao có được niềm hạnh phúc đơn sơ, ấm áp từ những trò chơi ở làng quê xưa: chơi khăng, đánh đáo, đánh quay, chơi ô ăn quan... trong mảnh sân tràn ngập tiếng cười.

 

Cỗ bài tam cúc mép cong cong

Rút trộm rơm nhà đi trải ổ

Chị gọi đôi cây

Trầu cay má đỏ

Kết xe hồng đưa Chị đến quê Em.

 

Nghé cây bài tìm hơi tóc ấm

Em đừng lớn nữa Chị đừng đi

Tướng sĩ đỏ đen chui sấp ngửa

Ổ rơm thơm đọng tuổi đương thì.

 

Đứa được

Chinh chuyền xủng xoẻng

Đứa thua

Đáo gỡ ngoài thềm

Em đi đêm tướng điều sĩ đỏ

Đổi xe hồng đưa Chị đến quê Em

 

Năm sau giặc giã

Quan Đốc đồng áo đen nẹp đỏ

Thả tịnh vàng cưới Chị võng mây trôi

Em đứng nhìn theo Em gọi đôi

 

 

Bài thơ của Hoàng Cầm thật giàu chi tiết, hình ảnh gợi hình, gợi cảm, thâu tóm hoàn hảo một trò chơi trí tuệ đơn giản mà vui, có chút chinh xèng gây men: chơi tam cúc, làm sống dậy hoài niệm đẹp về tuổi ấu thơ của lớp người trung niên chúng ta. Cỗ bài cong mép vì đã cũ, hành vi dấm dúi trốn cha giấu mẹ, rút trộm rơm nhà làm chiếu, người chơi, cách chơi, được phởn phơ, thua đáo gỡ... chân thực, đáng yêu đến lạ lùng. Chỉ bằng ấy chi tiết đã đủ tạo nên chất thơ, thứ thơ được gẩy ra từ rơm rạ của cuộc sống thanh bình dung dị nơi thôn dã.

 

Những câu thơ 7 chữ, 8 chữ ngắt dòng dài ngắn khác nhau, khi nén đúc, khi trải rộng, co duỗi nhịp nhàng mô phỏng nhịp điệu cất bài lên, hạ bài xuống rộn ràng, náo nức, bí hiểm bất ngờ, gợi tả tài tình không khí của cuộc chơi và tâm trạng người trong cuộc.

 

Cũng như trong một số bài thơ khác của Hoàng Cầm, ở đây ta lại gặp nhân vật trữ tình xưng “Em” trong quan hệ thân tình gần gũi với “Chị”. Một thứ quan hệ tình cảm khá đặc biệt, không chỉ là tình chị em đơn thuần, đâu hiếm gặp trong đời. Người em ấy không hoàn toàn còn là trẻ con nữa, nên đã biết tranh thủ: “Nghé cây bài tìm hơi tóc ấm”, chớp được cái khoảnh khắc thăng hoa của sắc đẹp môi hồng má đỏ bởi vị nồng cay của miếng trầu nơi chị. Để mà ngây ngất giấu thầm ước vọng mơ hồ nhưng khắc khoải:

 

Kết xe hồng đưa Chị đến quê Em

Đổi xe hồng đưa Chị đến quê Em

 

Xe hồng, đôi cây bài tam cúc, đã trở thành biểu tượng cho ước vọng lứa đôi hạnh phúc, cứ mỗi lúc lại dội lên trong lòng “Em”.

 

Ở cái tuổi chập chờn lằn ranh trẻ con - người lớn, cậu bé - chàng trai, trong tình cảm của “Em” có nét ích kỷ thật đáng yêu qua niềm mong mỏi âm thầm tưởng như phi lý mà có lý: “Em đừng lớn nữa Chị đừng đi”. Ô hay! “Chị đừng đi” là niềm mong mỏi phải lẽ rồi. Nhưng sao lại mong “Em đừng lớn nữa”? Phải chăng trong trí não của “Em” luôn có “Chị”.

Người “Em” thì đa tình, đa cảm, giàu mộng mơ, trong khi “Chị” thì vô tư hồn nhiên, không để ý mọi hành vi và diễn biến tâm trạng của “Em”. Vì vậy, đến kết bài thơ là cảnh chị cũng lại hồn nhiên lên xe hoa, để lại trong “Em” nỗi thất vọng tiếc nuối đến ngẩn ngơ. Nỗi đau riêng hòa trong nỗi đau chung: “Năm sau giặc giã/ Quan Đốc đồng áo đen nẹp đỏ/ Thả tịnh vàng cưới Chị võng mây trôi/ Em đứng nhìn theo Em gọi đôi”. Một thuở thanh bình đã chấm dứt

Lấy cây tam cúc và cuộc chơi bài tam cúc làm ẩn dụ, nhà thơ gửi gắm khát vọng yêu đương kín đáo và nỗi đau mất mát của một tình yêu đơn phương, không tới bến bờ hạnh phúc, gợi lên trong ta niềm trắc ẩn trước những éo le, uẩn khúc của lòng người.

Gấp trang thơ lại, lòng ta còn vương vấn mãi làn hương mái tóc người con gái đương thì, mùi rơm thơm ngái của đồng quê và nhất là hương vị của một tình yêu vô vọng vừa chớm nở...

[Trở về]
Ý KIẾN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT
Tên của bạn
Email  
Ý kiến
Gửi đi   Hủy bỏ
Các tin khác
Ký ức màu xanh (27/05/2009)
"Dù năm dù tháng" - Hoàng Phủ Ngọc Tường (12/10/2008)
"Tiếng Nghệ" của Nguyễn Bùi Vợi (11/10/2008)
Lời bình bài thơ "Xa lắc mùa thu" (11/10/2008)
Đề cử và ứng cử 50 câu thơ hay (11/10/2008)
Truyện ngắn 1.120 chữ "Em sẽ gây tai nạn" của LÊ THANH HUỆ (29/12/2007)
Ngôi trường trong tôi (09/12/2007)
Vẫn mái tóc dài ấy - Đoản văn (09/12/2007)
Quan điểm Nho gia trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục (09/12/2007)
Truyện ngắn "Hướng dương" (09/12/2007)
Giới thiệu tập thơ "Miền nhớ" (17/11/2007)
Dấu ấn không quên - Tùy bút (17/11/2007)
Thơ - Tú Nhật (13/11/2007)
Ngỡ ngàng màu phượng tím (13/11/2007)
Trường thân yêu - Suy nghĩ (13/11/2007)
Hành trình phương Nam - Ghi chép (13/11/2007)
Tiếng nói Sinh viên - Phỏng vấn (13/11/2007)
Sân trường ngày ấy (13/11/2007)
Đoản văn: Học phí trả bằng... (13/11/2007)
Chi bộ trong lòng giáo viên (13/11/2007)
Sức trẻ vươn vai - Đoàn trường 10 năm trưởng thành (13/11/2007)
Người trong cuộc - Công đoàn cơ sở THPT Lê Quý Đôn (13/11/2007)
Nhà bác học, danh nhân văn hóa và Cuộc thi Tài trí mang tên Lê Quý Đôn (13/11/2007)
Lời ngỏ... (07/11/2007)
Trường THPT Lê Quý Đôn thành phố Tam Kỳ - Mười năm phát triển (05/11/2007)
Open the calendar popup.
 
Bản quyền Trường THPT Lê Quý Đôn
Địa chỉ: 152 Trần Dư, TP. Tam Kỳ, Quảng Nam    Điện thoại: 0235.3851248
Website: thpt-lequydon.edu.vn
Đơn vị phát triển: Trung tâm CNTT - Truyền thông Quảng Nam (QTI)